|
Jung S. Rhee, Secularization and Sanctification (Free University Press of Amsterdam, 1995) |
Table of Content | Chapter I | II | III | IV | V | Abbreviation and Bibliography
abbreviations
AS
K.Barth, Against the Stream: Shorter Post-War Writings 1946-1952,
London 1954.
BDT
K.Barth e.a., The Beginning of Dialectic Theology, ed. J.Moltmann,
Philadelphia 1968.
Busch
E.Busch, Karl Barth: His Life from Letters and Autobiographical
Texts,tr. J.Bowden, London 1976.
BwTh I
K.Barth-E.Thurneysen, Briefwechsel Band I 1913-1921, GA
3, Zürich 1973.
BwTh 2
K.Barth-E.Thurneysen, Briefwechsel Band 2 1921-1930, GA
4, Zürich 1974.
CD
K.Barth, Church Dogmatics, 14 vols, Edinburgh 1936-1977.
Ethics
K.Barth, Ethics, tr. G.W.Bromiley, New York 1981.
GA
K.Barth, Gesamtausgabe Karl Barths, 23 vols, Zürich
1971-1994.
GCC
K.Barth, The German Church Conflict, London 1965.
GGG
K.Barth, God, Grace and Gospel, tr. J.S.McNab, London 1959.
GHN
K.Barth, God Here and Now, tr. P.v.Buren, London 1964.
HS
K.Barth, The Holy Spirit and Christian Life, tr. R.B.Hoyle,
London 1938.
KD
K.Barth, Kirchliche Dogmatics, 14 vols, Zürich 1932-1970.
MSJ
K.Barth, ¡°Jesus Christ and the Movement for social justice,¡± in:
G.Hunsinger, ed., Karl Barth and Radical Politics, Philadelphia 1976,
19-45.
MTR
K.Barth, ¡°Moderne Theologie und Reichgottesarbeit,¡± in: Vorträge
und kleinere Arbeiten 1905-1909, ed. H.-A.Drews and H.Stoevesandt, GA
21, Zürich 1992, 334-66.
PT19
K.Barth, Protestant Theology in the Nineteenth Century: Its
Background & History, tr. J.Bowden, London 1972.
RH
K.Barth, ¡°Rechtfertigung und Heiligung,¡± ZdZ 5(1927):
281-309.
Röm.1
K.Barth, Der Römerbrief, first edition, ed. H.Schmidt, GA
16, Zürich 1985.
Rom.2
K.Barth, The Epistles To the Romans, second edition, tr. E.C.Hoskyns,
Oxford 1933.
SG
K.Barth, Suchet Gott, so werdet ihr Leben!, Bern 1917.
TC
K.Barth, Theology and Church: Shorter Writings 1920-1928, tr.
L.P.Smith, London 1962.
TEH
Theologische Existenz heute, München 1933-41, 46-
TSchl.
K.Barth, The Theology of
Schleiermacher, tr. G.W.Bromiley, Grand Rapids 1982.
WGWM
K.Barth, The Word of God and the Word of Man: Lectures
1916-1924, tr. D.Horton, London 1928.
ZDT
Zeitschrift für dialektische Theologie, Kampen 1985-
ZdZ
Zwischen den Zeiten, München 1923-33.
¡¡
bibliography
1.
Works of Karl Barth
Barth,
K. Kirchliche Dogmatik, 14 vols, München/Zürich 1932-1975.
Barth,
K. Church Dogmatics, 14 vols, Edinburgh 1936-1977.
Barth,
K. Gesamtausgabe Karl Barths, 23 vols, Zürich 1971-1994.
2.
Ethik I (1928), ed. D.Braun, Zürich 1973.
3.
Barth-Thurneysen Briefwechsel Band I 1913-1921, ed. E.Thurneysen,
Zürich 1973.
4.
Barth-Thurneysen Briefwechsel Band II 1921-1930, ed. E.Thurneysen,
Zürich 1974.
10. Ethik II (1928/29), ed.
D.Braun, Zürich 1978.
15. Offene Briefe 1945-1968, ed.
D.Koch, Zürich 1984.
16. Der Römerbrief (1919),
first edition, ed. H.Schmidt, Zürich 1985.
21. Vorträge und kleinere
Arbeiten 1905-1909, ed. H.-A.Drewes and H.Stoevesandt, Zürich 1992.
¡°Zofingia und Sociale Frage¡± (1906),
61-103.
¡°Moderne Theologie und
Reichsgottesarbeit¡± (1909), 334-366.
Barth,
K. ¡°Jesus Christ and the Movement for social justice¡± (1911), in: G.Hunsinger,
ed. Karl Barth and Radical Politics, Philadelphia 1976, 19-45.
Barth, K. ¡°John Mott und
die christliche Studentenbewegung,¡± Zofingia 51(1911).6: 487-502.
Barth,
K. ¡°Karl Barth on John R. Mott¡± (1911), Ecumenical Review
7(1955): 260f.
Barth,
K. ¡°Auf das Reich Gottes warten¡± (1916), in: Suchet Gott, so werdet
ihr Leben!, with E.Thurneysen, Bern 1917, 175-191.
Barth, K. ¡°Past and
Future: Friedrich Naumann and Christoph Blumhardt¡± (1919),
in: J.Moltmann, ed., The Beginning of Dialectical Theology,
Philadelphia 1968, 35-45.
Barth,
K. Der Römerbrief, second edition, München 1922.
Barth,
K. The Epistles To the Romans (1922), second edition, tr. E.C.Hoskyns,
Oxford 1933.
Barth,
K. The Theology of Schleiermacher (1923/24), tr. G.W.Bromiley, Grand
Rapids 1982.
Barth,
K. The Word of God and the Word of Man: Lectures 1916-1924, tr.
D.Horton, London 1928.
¡°The Righteousness of God¡± (1916),
9-27.
¡°The Christian's Place in Society¡±
(1919), 272-327.
Barth, K.-Thurneysen, E. Revolutionary
Theology in the Making: Barth-Thurneysen
Correspondence 1914-1925, ed. J.D.Smart, Richmond 1964.
Barth,
K. ¡°Rechtfertigung und Heiligung,¡± ZdZ 5(1927): 281-309.
Barth, K. Theology and
Church: Shorter Writings 1920-1928 (1928), tr. L.P.Smith,
London 1962.
¡°Unsettled Questions for Theology
Today¡± (1920), 55-73.
¡°The Principle of Dogmatics according
to Wilhelm Herrmann¡± (1925), 238-271.
¡°Church and Culture¡± (1926),
334-354.
Barth,
K. Ethics (1928/29), tr. G.W.Bromiley, New York 1981.
Barth,
K. Zur Lehre vom Heilige Geist, with H.Barth, München 1930.
Barth,
K. The Holy Ghost and Christian Life (1930), tr. R.B.Hoyle, London
1938.
Barth,
K. Questions to Christendom (1931), tr. R.B.Hoyle, London 1932.
Barth,
K. Theological Existence Today!: A Plea for Theological Freedom, tr.
R.B.Hoyle, London 1933.
Barth,
K. ¡°The First Commandment as an Axiom of Theology¡± (1933), in: H.M.Rumscheidt,
ed. The Way of Theology of Karl Barth: Essays and Comments, Allison
Park, PA 1986, 63-78.
Barth,
K. ¡°NO!: Answer to Emil Brunner¡± (1934), in: Natural Theology, tr.
P.Fraenkel, London 1946, 65-128.
Barth,
K. Credo (1935), New York 1962
Barth,
K. The German Church Conflict (1956), tr. P.T.A.Parker, London 1965.
¡°The Church Opposition 1933:
Fundamentals¡± (1933), 16-17.
¡°On the Situation 1933-34¡± (1934),
18-40.
¡°The Confessing Church in National
Socialist Germany¡± (1935), 41-46.
¡°The German Confessing Church
1938-39¡± (1939), 71-76.
Barth, K. Texte zur
Barmer Theologischen Erklärung (1934), ed. M.Rohrkrämer, Zürich
1984.
Barth,
K. ¡°Christ or Hitler? A Cause for All Christendom,¡± The Manchester
Guardian, Jan.3, 1936, 9.
Barth,
K. God in Action: Theological Addresses, tr. E.G.Homrighausen and
K.J.Ernst, Edinburgh 1937.
Barth, K. The Knowledge
of God and the Service of God according to the Teaching
of the Reformation, Recalling the Scottish Confession of 1560,
Gifford Lectures 1937-38, London 1938.
Barth,
K. Trouble and Promise in the Struggle of the Church in Germany,
Philip Maurice Deneke Lecture, tr. P.V.M.Benecke, Oxford 1938.
Barth,
K. ¡°Church and State¡± (1938), in: Community, State and Church, tr.
W.Herberg, New York 1960, 101-148.
Barth,
K. A Letter to Great Britain from Switzerland, London 1941.
Barth,
K. ¡°Messages to Oppressed Christians from World-famous Leaders,¡± The
Spiritual Issues of the War 112 (Dec.26, 1941): 2.
Barth, K. The Faith of
the Church: A Commentary on the Apostle's Creed according
to Calvin's Catechism (1943), tr. G.Vahanian, New York 1958.
Barth,
K. The Germans and Ourselves, tr. R.G.Smith, London 1945.
Barth,
K. God Here and Now, tr. P.van Buren, London 1964.
¡°The Sovereignty of God's Word and the
Decision of Faith¡± (1939), 11-27.
¡°The Proclamation of God's Free
Grace¡± (1947), 28-44.
Barth,
K. Against the Stream: Shorter Post-War Writings 1946-52, tr. S.Godman
and E.M.Delacour, London 1954.
¡°The Christian Community and the Civil
Community¡± (1946), 13-50.
¡°The Christian Community in the Midst
of Political Change¡± (1948), 77-93.
¡°The Discussion in Budapest¡± (1948),
93-101.
¡°Karl Barth's Reply (To Emil
Brunner)¡± (1948), 113-118.
Barth, K. Protestant
Theology in the Nineteenth Century: Its Background & History (1947), tr. J.Bowden, London
1972.
Barth,
K. ¡°The World's Disorder and God's Design¡± (1948), Congregational
Quarterly 27(1949): 10-17.
Barth,
K. Fürchte dich nicht!: Predigten 1934-1948, Münich 1949.
Barth, K.-Bonhoeffer, D.
¡°Dietrich Bonhoeffer und Karl Barth: Ein Briefwechsel,¡±
Evangelische Theologie 15(1955): 234-245.
Barth,
K. ¡°The Humanity of God¡± (1956), in: God, Grace and Gospel, tr.
J.S.McNab, London 1959, 29-52.
Barth,
K. How I Changed My Mind, ed. H.E.Fey, New York 1961.
Barth,
K. Karl Barth's Table Talk, ed. J.D.Godsey, Richmond 1963.
Barth, K. Fragments
Grave and Gay, ed. M.Rumscheidt, tr. E.Mosbacher, London
1971.
¡°A Thank-You and a Bow--Kierkegaard's
Reveille¡± (1963), 95-101.
¡°A Letter to Eberhard Bethge¡±
(1967), 119-122.
Barth,
K. Letters 1961-1968, tr. G.W.Bromiley, Grand Rapids 1981.
Barth,
K. A Karl Barth Reader, ed. R.J.Erler and R.Marquard, Grand Rapids
1986.
2.
Works on Karl Barth
Abercrombie, C.L. ¡°Barth
and Bonhoeffer: Resistance to the Unjust State,¡± Religion
in Life 42(1973): 344-360.
Anderson, D.N. The
Political Ethics of Karl Barth and Reinhold Niebuhr, Chicago Univ. diss.
1966.
Balthasar,
H.U.v. Karl Barth: Darstellung und Deutung seiner Theologie, Köln
1951.
Barr,
W.H. ¡°The Ethics of Karl Barth,¡± Lutheran Quarterly 1(1949):
432-442.
Bäumler, C. Die
Lehre von der Kirche in der Theologie Karl Barths, TEH n.s. 118,
München 1964.
Bentley,
J. ¡°Karl Barth as a Christian Socialist,¡± Theology 76(1973):
349-356.
Bentley,
J. ¡°Christoph Blumhardt: Preacher of Hope,¡± Theology 78(1975):
577-582.
Berkouwer,
G.C. The Triumph of Grace in the Theology of Karl Barth, tr.
H.R.Boer, Grand Rapids 1956.
Bettis, J.D. ¡°Is Karl
Barth a Universalist?¡± Scottish Journal of Theology 20(1967):
423-436.
Bettis, J.D. ¡°Political
Theology and Social Ethics: the Socialist Humanism of Karl Barth,¡± Scottish
Journal of Theology 27(1974): 287-305.
Biggow,
N.J. Moral Reason and Responsiveness to God: A Critical Analysis and
Reconstruction of Karl Barth's Concept of Hearing God's Command, Univ.
of Chicago diss. 1987.
Blumhardt,
Ch.F. The Kingdom Come: A Blumhardt Reader, ed. V.Eller, Grand Rapids
1980.
Brinkman, M.E. Karl
Barth's socialistische stellingname: Over de betekenis van het
socialisme voor de ontwikkeling van zijn theologie, Baarn 1982.
Brinkman, M.E. De
theologie van Karl Barth: dynamiet of dynamo voor christelijk handelen. De
politieke en theologische kontroverse tussen Nederlandse barthianen en
neocalvinisten, Baarn 1983.
Brinkman,
M.E. ¡°Die Politische Kontroverse um Barths Theologie in den Niederlanden,¡±
ZDT 2(1986): 379-387.
Busch, E. ¡°Karl Barth's
Understanding of the Church as Witness,¡± St.Luke Journal 33(1990):
87-101.
Butler, G.A. ¡°Karl Barth
and Political Theology,¡± Scottish Journal of Theology 27 (1974): 441-58.
Choi, J.H. Aspekte der
Pneumatologie Karl Barths mit einem Beitrag zur Lehre vom Heiligen Geist in
der protestantischen Kirche Koreas, Heidelberg Univ. diss. 1987.
Cullberg, J. Das Problem
der Ethik in der dialektischen Theologie: I. Karl Barth, 1938.
Dannemann,
U. Theologie und Politik im Denken Karl Barths, München 1977.
De Kruijf, G. ¡°Heiligung
und Ethik in der Theologie Karl Barths,¡± ZDT 2(1986): 365-378.
Dekker,
A. and Puchinger, G. De oude Barth, Kampen 1969.
Den Dulk, M. ...Als Twee
Die Spreken: Een manier om de heiligingsleer van Karl Barth te lezen,
Univ. of Amsterdam diss., 's-Gravenhage 1987.
Dickerman, D.L., ed. Karl
Barth and the Future of Theology, Yale Divinity School 1969.
Drewes,
H.-A. and Wildi, H.M. Bibliographie Karl Barth II, Zürich 1984.
Godsey,
J. ¡°Barth and Bonhoeffer,¡± Drew Gateway 33(1962): 3-20.
Gollwitzer, H. ¡°Kingdom
of God and Socialism in the Theology of Karl Barth,¡± in: G.Hunsinger, ed.,
Karl Barth and Radical Politics, Philadelphia 1976, 77-120.
Gustafson, J.M. ¡°Why read
Barth's Ethics?¡± in: D.L.Dickermann, ed., Karl Barth and Future of
Theology, Yale Divinity School 1969, 15-27.
Hoekema,
A.A. Karl Barth's Doctrine of Sanctification, Calvin Theological
Seminary Inaugural Address, Grand Rapids 1965.
Hordern, W.
¡°Sanctification and Politics in the Theology of Karl Barth,¡± Chicago
Seminary Register 52.4(1962); 6-15.
Jaspert,
B. ¡°Karl Barths Theologie am Ende des 20 Jahrhunderts,¡± Theologische
Literaturzeitung 112(1987): 717-730.
Jüngel,
E. Karl Barth: A Theological Legacy, tr. G.E.Paul, Philadelphia 1986.
Kim,
K[yun] J. Gottes Sein in der Geschichte: G.W.F.Hegels Gottes- und
Geschichtsverständnis nach seiner Vernunft in der Geschichte und
theologische Kritik an Hegel am Beispiel Karl Barths, Tübingen Univ.
diss. 1976.
Kim,
M.Y. Der Gottesbegriff Karl Barths in der heutigen Diskussion, Tübingen
Univ. diss. 1985.
Kirsch,
H. Zum Problem der Ethik in der kritischen Theologie Karl Barths,
Bonn 1972.
Klappert,
B. Promissio und Bund: Gesetz und Evangelium bei Luther und Barth, Göttingen
1976.
Klemm,
D.E. ¡°Toward a Rhetoric of Postmodern Theology: Through Barth and
Heidegger,¡± Journal of American Academy of Religion 55(1987):
443-469.
Klooster,
F.H. The Significance of Barth's Theology: An Appraisal, with Special
Reference to Election and Reconciliation, Grand Rapids 1961.
Knight, A.S., Jr. Responsibility
and Obligation in the Ethics of H. Richard Niebuhr and Karl Barth, Yale
Univ. diss. 1966.
Kreck,
W. Die Lehre von der Heiligung bei H.F.Kohlbrügge, München
1936.
Küng,
H. Justification: The Doctrine of Karl Barth and a Catholic Reflection,
tr. T.Collins et al, Philadelphia 1981.
Küng, H. ¡°Karl Barth
and Postmodern Paradigm,¡± Princeton Seminary Bulletin ns 1(1988):
8-31.
Kwirian,
M. Index to Literature on Barth, Bonhoeffer and Bultmann, Basel 1977.
Lee, S.K. Entwicklung
und Gestalt der Ekklesiologie Karl Barths, Tübingen Univ. diss
1987, Seoul 1988.
Link, W. ¡°Christliche
Ethik und dialektische Theologie,¡± in: Theologische Aufsätze,
München 1936, 262-274.
Lombard,
J.C. Die Leer van die Heiligmaking by Karl Barth, Vrije Univ. diss.,
Kampen 1957.
Maeng,
Y.G. The Command of God: A Study of Karl Barth's Theological Ethics,
Emory Univ. diss. 1974.
Marquardt, F.-W. Theologie
und Sozialismus: Das Beispiel Karl Barths, München 1972.
Marquardt, F.-W.
¡°Socialism in the Theology of Karl Barth,¡± in: G.Hunsinger, ed., Karl
Barth and Radical Politics, Philadelphia 1976, 47-76.
Matheny, P.D. Dogmatics
and Ethics: the Theological Realism and Ethics of Karl Barth's Church
Dogmatics, Heidelberg Univ. diss. 1988, New York 1990.
McKim,
D., ed., How Karl Barth Changed My Mind, Grand Rapids 1986.
Midgley,
L.C. ¡°Karl Barth and Moral Natural Law: The Anatomy of a Debate,¡± Natural
Law Forum 13(1968): 108-126.
Montsma, J.A. ¡°Omnis
recta cognitio Dei ab oboedientia nascitur? Over de plaats van de
gehoorzaamheid in Barths Kirchliche Dogmatik,¡± in: K.U.Gäbler et al,
ed., Geloof dat te denken geeft, Baarn 1989, 140-158.
Oden,
T.C. The Promise of Barth: The Ethics of Freedom, Philadelphia 1969.
Otterness,
O.G. The Doctrine of Sanctification in the Theology of Karl Barth,
Chicago Univ. diss. 1969.
Palmer, R.W. Karl Barth
and the Orders of Creation: A Study in theological ethics, Univ. of Iowa
diss. 1966.
Pangritz,
A. Karl Barth in der Theologie Dietrich Bonhoeffer, Alektor 1989.
Park,
P.N. Karl Barth's Doctrine of Inspiration, with Special Reference to the
Evangelical churches in Korea, Harvard Univ. diss. 1958.
Park,
S.K. Man in Karl Barth's Doctrine of Election, Drew Univ. diss. 1966.
Park, S.K. Der
Zusammenhang von Theologie und Politik im Denken Karl Barths, Bochum
Univ. diss. 1975.
Parsons,
M. ¡°Man Encountered by the Command of God: The Ethics of Karl Barth,¡± Vox
Evangelica 17(1987):49-65.
Peschke, K. ¡°Karl Barth
in confrontation with natural non-Christian ethics,¡± South East Asia
Journal of Theology 11(1969): 6-41.
Rae,
S.H. ¡°Gospel, Law and Freedom in the theological ethics of Karl Barth,¡± Scottish
Journal of Theology 25(1972): 412-22.
Rumscheidt,
W. ¡°Theologische und politische Motivationen Karl Barths im Kirchenkampf,¡±
Junge Kirche 34(1973): 283-303.
Rumscheidt, W., ed. Footnotes
to a theology: The Karl Barth Colloquium of 1972, Waterloo 1974.
Schepers,
M.B. ¡°The Work of the Holy Spirit: Karl Barth on the Nature of the
Church,¡± Theological Studies 23(1962): 625-636.
Schindler,
H. Barth und Overbeck: Ein Beitrag zur Genesis der dialektischen
Theologie im Lichte der gegenwärtigen theologischen Situation,
Darmstadt 1974.
Schoch,
M. Karl Barth: Theologie in Aktion, Stuttgart 1967.
Schroeder, E. The
Relationship between Dogmatics and Ethics: An Investigation of Elert, Barth
and Troeltsch, Hamburg Univ. diss. 1963.
Stob,
H. ¡°Themes in Barth's Ethics,¡± in: Idem, Ethical Reflections: Essays
on Moral Themes, Grand Rapids 1978, 103-110.
Suh, C.W. The Creation-Mediatorship
of Jesus Christ: A Study in the Relation of the Incarnation and the Creation,
Vrije Univ. diss., Amsterdam 1982.
Ter
Schegget, G.H. ¡°De heilzame storing: Karl Barth's actualiteit, vooral in
de ethiek,¡± Wending 32(1977): 6-16.
Thomas,
J.M.L. ¡°New Protestantism and the ethics of Crisis,¡± Hibbert Journal
37(1938): 14-24.
Thurneysen,
E. Karl Barth: Theologie und Sozialismus in den Briefen seiner Frühzeit,
Zürich 1973.
Tiefel, H.O. The Ethics
of Gospel and Law: Aspects of Barth-Luther Debate, Yale diss. 1968.
Top,
M.J. Leonhard Ragaz, Kampen 1977.
Torrance,
T.F. Karl Barth: An Introduction to His Early Theology, 1910-1931,
London 1962.
Tribble,
H.W. The Doctrine of Sanctification in the Theology of Karl Barth,
Edinburgh Univ. diss. 1937.
Un, J.K. The Christian
Community as Mission-Event in the Theology of Karl Barth, Pacific School
of Religion diss. 1968.
Van
der Kooi, C. De denkweg van de jonge Karl Barth: Een analyse van de
ontwikkeling van zijn theologie in de jaren 1909-1927 in het licht van de
vraag naar de geloofsverantwoording, Vrije Univ. diss., Amsterdam 1985.
Van
Dijk, J. Die Grundlegung der Ethik in der Theologie Karl Barths, Univ.
of Nijmegen diss., München 1966.
Van
Til, C. The New Modernism: An Appraisal of the Theology of Barth and
Brunner, London 1946.
Van
Til, C. Christianity and Barthianism, Philadelphia 1962.
Walker, J.S. The
Development of Karl Barth's Theology from the first edition of Der Römerbrief
through the second edition of Der Römerbrief, School of Theology at
Claremont diss. 1963.
Weber,
O. ¡°Kirche und Welt nach Karl Barth,¡± in: Antwort(1956), 217-236.
Welker, M. ¡°Der `freie
Mensch' der Klugheit und die Kommunikation der Freiheit
im Glauben: Zum Verhältnis von Dogmatik und Ethik bei und nach
Karl Barth,¡± ZDT 1(1985).2: 9-32.
Wendebourg, E.-W. Die
Christusgemeinde und ihr Herr, Eine kritische Studie zur Ekklesiologie Karl
Barths, Berlin 1967.
Williams,
J.R. ¡°The Ethics of Karl Barth,¡± Interpretation 17(1963): 84-89.
Willis,
R.E. The Ethics of Karl Barth, San Francisco Sem. diss. 1967, Leiden
1971.
Witvliet, J.T. ¡°Bonhoeffer's
dialoog met Karl Barth,¡± Kerk en Theologie 16(1965): 301-321
Zillessen, H. Dialektische
Theologie und Politik: Eine Studie zur politischen Ethik Karl Barths,
Berlin 1970.
3.
Works on Korea
Ahn,
B.M. ¡°The Present Condition and Future Task of Korean Theology,¡± Theological
Thought 1(1973): 9-27.
Bae,
J.H. ¡°Korean Confucianism and the Theory of Four Terminals and Seven
Emotions,¡± in: An Introduction to the Korean Thoughts, Seoul 1982,
39-60.
Boodberg, P. ¡°The
Semasiology of Some Primary Confucian Concepts,¡± Philosophy East and
West 2(1953).4: 317-332.
Brown,
A.J. The Mastery of the Far East, New York 1919.
Chae,
P.G. ¡°Salvation and Nirvana,¡± Theological Review, 1928:3.
Chan,
W.T. The Way of Lao Tzu, Indianapolis 1963.
Chan, W.T. ¡°Chu Hsi's
View of Spiritual Beings and His Criticisms of Buddhism,¡± in: A Source
Book in Chinese Philosophy, Princeton 1969, 643-653.
Chan, W.T. ¡°Chinese and
Western Interpretations of Jen [Humanity],¡± Journal of Chinese
Philosophy 2(1975).
Chang,
B.G. ¡°The Concept of Salvation in the Traditional Religious Thought,¡± Academy
Series VIII, Seoul 1975, 28-35.
Chang,
C. ¡°Buddhism as a Stimulus to Neo-Confucianism,¡± Oriens Extremus
2(1955): 157-66; Its revision in: The Development of Neo-Confucian
Thought, New York 1957, I:113-135.
Chang-tsu,
The Complete Works of Chang-tsu, tr. B.Watson, New York 1968.
Chen, E.M. ¡°Is There a
Doctrine of Physical Immortality in Tao-tê ching?¡± History of
Religions 12(1973): 231-249.
Ching,
J. Confucianism and Christianity: A Comparative Study, Tokyo 1977.
Cho, J.N. ¡°Wesley's
Doctrine of Sanctification,¡± Theology and Mission 1(1975:5): 87-98.
Cho, M.K. ¡°Is Dialogue
Possible Between Buddhism and Christianity?¡± World of Thought
1964.12: 208-218.
Cho,
Y.M. A History of the Korean New Culture Movement, Seoul 1975.
Choi,
B.H. A Survey of All Religions, Seoul 1922.
Choi, D.H. ¡°The Eastern
Teaching,¡± in: International Foundation for Culture, ed., An
Introduction to the Korean Thoughts, Seoul 1982, 79-102.
Choi, J.G. ¡°The Korean
Church and the Separation of Religion and State,¡± in: The Political
Theology of Korea, Seoul 1984, 272-282.
Confucius,
Analects, in: The Chinese Classics, tr. J.Legge, Oxford
1893ff.
Chung,
D. ¡°Religious Syncretism in Korean Society,¡± Yale dissertation abstract,
World of Thoughts 80(1960.3): 201-214.
Chung,
H.E. ¡°A History of Social Ethics in the Eighty Years of the Korean
Protestant Church,¡± Christian Thought 1965.4: 72-83.
Clark,
C.A. Religions of Old Korea, New York 1932.
The Commission on
Theological Concerns of the Christian Conference of Asia, ed., Minjung
Theology: People as the Subject of History, New York 1983.
Covell, R.R. Confucius,
The Buddha, and Christ: A History of the Gospel in China, New York 1986.
Creel,
H.G. Confucius: The Man and the Myth, London 1951.
Creel,
L. The Concept of Social Order in Early Confucianism, Berkeley 1946.
De Bary, W.T. and Haboush,
J. The Rise of Neo-Confucianism in Korea, New York 1986.
De
Groot, J.M. The Religious System of China: Its Ancient Forms, Evolution,
History and Present Aspect, Manners, Customs and Social Institutions
Connected Therewith, 6 vols, Leiden 1910.
Dong-Gook
University, ed. Introduction to Buddhism, Seoul 1986.
Dunne, G.H. The Jesuits
in China in the Last Days of the Ming Dynasty, Chicago Univ. diss. 1944.
Eliade,
M. Shamanism, London 1964.
England,
J.C., ed. Living Theology in Asia, New York 1982.
Ferm, D.W. Third World
Liberation Theologies: An Introductory Survey, New York
1986.
Fingarette,
H. Confucius--The Secular as Sacred, New York 1972.
Fisher,
J.E. Democracy and Mission Education in Korea, New York 1928.
Fu, C.W. ¡°Morality or
Beyond: The Neo-Confucian Confrontation with Mahayana Buddhism,¡± Philosophy
East and West 23(1973): 375-396.
Fung,
Y.L. ¡°The Yin-Yang School and Early Chinese Cosmology,¡± in: A Short
History of Chinese Philosophy, New York 1948, 129-142.
Fung, Y.L.
¡°Neo-Confucianism: The Cosmologists,¡± in: A Short History of Chinese
Philosophy, New York 1948, 266-280.
Fung,
Y.L. ¡°The Rise of Confucianism and Its Borrowing from Buddhism and
Taoism,¡± in: A History of Chinese Philosophy, Princeton 1952,
2:407-433.
Gil,
J.K. [A Biography of] Sun-Joo Gil, Seoul 1980.
Ham,
S.H. The Meaning of Korean History, Seoul 1963.
Han,
S.W. Die Suche nach dem Himmel im Denken Koreas, Regensburg Univ.
diss., Frankfurt 1988.
Han,
W.K. The History of Korea, Seoul 1970.
Huang, S.C. ¡°Chang Tsai's
Concept of Chi,¡± Philosophy East and West 18(1968): 245-259.
Hulbert,
H.B. The Passing of Korea, New York 1906.
Hyun,
S.Y. A History of Korean Confucianism, Seoul 1948.
Im, J.K. ¡°The Communist
Revolution and Christianity in the post-Liberation North Korea,¡± The
Christian Press 1521(1992.7).
[Japanese]
Agency for Cultural Affairs, Japanese Religion, Tokyo 1972.
Joo, J.Y. ¡°The Korean
Minjung and the History of the Korean Protestantism,¡± in: Minjung and
Korean Theology, Seoul 1982, 217-236.
Keum,
J.T. Re-illumination of the Korean Confucianism, Seoul 1982.
Kim, C.Y. ¡°Introduction
to the Oriental Anthropology,¡± in: The Korean Society of Oriental
Philosophy, ed., Metaphysics and Anthropology of Oriental Philosophy,
Seoul 1986, 169-184.
Kim,
D.H. A History of Korean Religions, Seoul 1963.
Kim, E.W. The Korean
Church Under Japanese Occupation with Special Reference to the Resistance
Movement within Presbyterianism, Temple Univ. diss. 1966.
Kim,
E.W. The Conservative Theology under Challenge, Seoul 1970.
Kim,
E.W. Gospel and History, Seoul 1975.
Kim,
J.J. ¡°A Re-consideration of the Ethical Life in the Korean Church,¡± The
Theological Forum, 8(1964.10): 5-18.
Kim,
K[yung] J. The Korean Theology of Culture, Seoul 1983.
Kim,
K.S. ¡°Transformation of Theology and the Problems of the Oriental
Theology,¡± Christian Thought 1971.6: 103-115.
Kim,
K.T. ¡°Historical Development of the Hananim Concept,¡± in: A History
of Korean Primitive Religions, Seoul 1970.
Kim, N.K. ¡°Confucian
Benevolence and Christian Love,¡± Christian Thought 1960.4: 44-49.
Kim,
S.Y. ¡°Is 'Minjung Theology' A Christian Theology?¡± Calvin
Theological Journal 22(1987): 251-274.
Kim,
Y.J. A History of the Korean Church, Seoul 1992.
Kim,
Y.O. ¡°The Korean Theology in the Asian Theology,¡± Christian Thought
1971.9: 49-59.
Kimara,
E. ¡°The New Confucianism and Taoism,¡± Cahiers d'histoire mondiale
5(1960): 801-829.
The
[Korean] Government Bureau of Religion, A Handbook of Korean Religions,
Seoul 1984.
Kwak,
N.S. ¡°Korean Church and Hananim Title,¡± Christian Thought 1972:2.
Lagerwey,
J. Taoist Ritual in Chinese Society and History, New York 1987.
Lao-tzu,
Tao-te ching, tr. D.C.Lau, London 1963.
Lee,
B.D. A Study in the Korean Ancient History, Seoul 1976.
Lee, H.K. ¡°Principle of
Benevolence and Agape Love,¡± Theological Review 1974.6: 74-85.
Lee,
J.S. ¡°Korean Ethical Thought and Christian Theology,¡± Christian
Thought 1966.12: 34-42.
Lee, J.S. ¡°The Reality of
the Korean Politics and the Christian Church,¡± in: Church and State,
Seoul 1988, 247-276.
Lee,
K.B. A New History of Korea, Seoul 1984.
Lee,
K[eun] S. The Christian Confrontation with Shinto Nationalism, Vrije
Univ. diss. 1962, Philadelphia 1966.
Lee,
K[ang] S. ¡°Anthropology of Early Confucianism,¡± in: Metaphysics and
Anthropology in the Oriental Philosophy, Seoul 1986, 185-219.
Lee,
K[ang] S. ¡°The Doctrine of Ideal Man in Lao and Chang,¡± in: Metaphysics
and Anthropology in the Oriental Philosophy, Seoul 1986, 220-249.
Lee,
M.Y. A Special Lecture in the History of Korean Christianity, Seoul
1985
Lee,
N.W. A History of Korean Taoism, Seoul 1989.
Maspero, H. ¡°Alchemy and
Physical Immortality,¡± in: Le taoisme, Paris 1950, 116-
147.
Menchius,
Menchius, tr. D.C.Lau, London 1970.
Min,
K.B. ¡°A Study in the Faith Types of the Korean Christianity,¡± Yonsei
University Journal V(1968): 213-236.
Min,
K.B. A History of the Korean Church, Seoul 1982.
Moltmann, J., ed. Minjung:
Theologie des Volkes Gottes in Südkorea, Neukirchen-Vluyn 1984.
Moon, S.H. ¡°Shamanism in
Korea,¡± in: An Introduction to the Korean Thoughts, Seoul 1982,
13-38.
Na,
Y.W. A Theological Assessment of Minjung Theology, Systematically and
Biblically, Concordia Sem. diss., Seoul 1987.
Needham,
J. ¡°The Achievement of Immortality,¡± in: Science and Civilization in
China, Cambridge 1954, 2:139-154.
Oh, Y.T. A History of
Interrelationship between the Korean and Japanese Churches, Seoul 1980.
Oosterom,
L. Contemporary Missionary Thought in the Republic of Korea: Three
case-studies on the missionary thought of Presbyterian churches in Korea,
IIMO Research Publication 28, Utrecht-Leiden 1990.
Paik, N.J. A History of
the Korean Protestant Church 1832-1910, Yale Univ. diss., Seoul 1973.
Palmer, S.J. Korea and
Christianity: The Problem of Identification with Tradition, Seoul 1967.
Park,
A.R. ¡°The Korean Church and the Korean Thought,¡± Theological Review
1973.6: 59-64.
Park,
A.R. Theology of Dawn Prayer, Seoul 1975.
Park,
B.B. ¡°The Korean Culture and Christianity,¡± Literature and
Intellectuality 1975.2: 19-35.
Park,
H.N. ¡°Election and Synergism,¡± Theological Review 1966:12, 3-13.
Park, H.N. ¡°The
Theological Tradition of Korean Presbyterian Church,¡± Theological
Review 1976.9: 11-22.
Park,
H.N. Dogmatic Theology: Soteriology, Collected Works V, Seoul 1981.
Park,
P.N. ¡°Karl Barth and the Korean Presbyterian Church,¡± Poolbit
Ministry 1983.5: 47-69.
Park,
Y.S. ¡°A Morality for the Korean Society,¡± Theological Review
1972.3: 6-26.
Percy,
B.J. Philosophy of Human Nature by Chu Hsi, London 1922.
The Presbyterian Church of
Korea, A History of the Korean Presbyterian Church, Seoul 1928.
Rhodes,
H.A., ed. History of the Korea Mission U.S.A. 1884-1934, Seoul 1934.
Rule,
P. K'ung-tzu or Confucius? The Jesuit Interpretation of Confucianism,
Australian Nat'l Univ. diss. 1972.
Ryou,
H.R. A Short History of Korean Catholic Church, Seoul 1990.
Ryu,
T.S. The Christian Faith Encounters the Religions of Korea, Seoul
1965.
Ryu,
T.S. Tao and Logos: Mission and the Task of Korean Theology, Seoul
1978.
Ryu,
T.S. An Introduction to the History of Korean Theology, Seoul 1982.
Schwartz,
B.I. The World of Thought in Ancient China, Cambridge MA 1985.
Shih,
J. ¡°Ancient Chinese Cosmology,¡± Studia Missionalia 18(1969):
111-130.
Son,
B.H. The Modern Spirit and the Christian Intellectuality, Seoul 1978.
Son,
B.H. ¡°The church politics of Korea and its problems,¡± in: The Reform
of Korean Church, Seoul 1983, 25-48.
Song, C.K. ¡°The faith of
the Korean Christians and the Biblical Faith,¡± Theological Review
1934.3: 331-340.
Song, S.K. ¡°The Doctrine
of Man in the Chinese Buddhism,¡± in: Metaphysics and Anthropology of
the Oriental Philosophy, Seoul 1986, 295-320.
Suh, K.S. ¡°The Korean
Understanding of Christian Salvation,¡± Christian Thought 1976.3:
33-43.
Suh, N.D. ¡°A Critical
Study of the Unification Church Principles,¡± in: Theology at a Turning
Point, Seoul 1976, 435-463.
Suh, N.D. ¡°Confluence of
Two Stories,¡± in: Minjung and Korean Theology, Seoul 1982, 237-276.
Tu, W.M. ¡°Ultimate
Self-Transformation as a Communal Act: Comments on Modes of Self-Cultivation
in Traditional China,¡± Journal of Chinese Philosophy 6(1969):
237-246.
Tu,
W.M. ¡°The Confucian Perception of Adulthood,¡± Daedalus
105(1976).2.
Tu, W.M. ¡°On the Mencian
Perception of Moral Self-Development,¡± The Monist 61(1978): 72-81.
Tu, W.M. Humanity and
Self-Cultivation: Essays in Confucian Thought, Berkeley 1979.
Tu,
W.M. ¡°Jen as a Living Metaphor in the Confucian Analects,¡±
in: Confucian Thought: Selfhood as Creative Transformation, New York
1985, 81-92.
Tu,
W.M. ¡°A Confucian Perspective on Learning to be Human,¡± in: Confucian
Thought, 51-66.
Underwood,
H.G. An Introduction to the Holy Religion, Seoul 1894.
Underwood,
H.G. The Religions of Eastern Asia, New York 1910.
Underwood,
L.H. Underwood of Korea, New York 1918.
Weber,
M. The Religion of China: Confucianism and Taoism, Glencoe Il 1951.
Yu,
C.R. ¡°Tao of Centre and the Metaphysics of the Early Confucianism,¡± in:Metaphysics
and Anthropology of Oriental Philosophy, Seoul 1986, 13-40.
Yu, C.S. A Comparative
Study of the Founder's Authority, the Community and the
Discipline in Early Buddhism and in Early Christianity, McMaster
Univ. diss., Seoul 1980.
Yu,
I.H. ¡°Anthropology of Jung and Chu,¡± in: Metaphysic and Anthropology
of Oriental Philosophy, Seoul 1986, 250-276.
Yun,
S.B. Christianity and Korean Thought, Seoul 1964.
Yun,
S.B. ¡°Understanding and Misunderstanding of the Traditional Religions,¡± Christian
Thought 1965.4: 40-47.
Yun,
S.B. [The Life and Theology of] Karl Barth, Seoul 1968.
4.
Other Works
Allen,
D. Christian Belief in a Postmodern World, Louisville 1989.
Baillie,
J. The Belief in Progress, New York 1951.
Bauer,
W., Arndt, W., Gingrich, F. and Danker, W. ¡°Aion,¡± A
Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian
Literature, Chicago 1979, 27f.
Bavinck,
H. Godsdienst en Godgeleerheid, Vrije Univ. inaugural address,
Amsterdam 1902.
Bavinck,
H. Gereformeerde Dogmatiek, 4th edition, 4 vols, Kampen 1930.
Bavinck, H. Our
Reasonable Faith: A Survey of Christian Doctrine, tr. H.Zylstra, Grand
Rapids 1956.
Becker,
C.L. The Heavenly City of the Eighteenth-Century Philosophers, New
Haven 1932.
Becker,
C.L. Progress and Power, New York 1936.
Becker, J.W. and Vink, R. Secularisatie
in Nederland 1966-1991: De verandering van opvattingen en enkele gedragingen,
Sociale en Culturele Studies 19, Sociaal en Cultureel Planbureau, Rijswijk
1994.
Berger, P. et al. The
Homeless Mind: Modernization and Consciousness, New York 1973.
Berkhof,
H. Christ The Meaning of History, London 1966.
Berkhof, H. Christian
Faith: An Introduction to the Study of the Faith, Grand Rapids 1979.
Berkhof,
L. Systematic Theology, Grand Rapids 1949.
Berkouwer,
G.C. Faith and Sanctification, tr. J.Vriend, Grand Rapids 1952.
Berkouwer,
G.C. A Half Century of Theology: Movements and Motives, tr. L.Smedes,
Grand Rapids 1977.
Bethge,
E. ¡°The Challenge of Dietrich Bonhoeffer's Life and Theology,¡± in:
R.G.Smith, ed., World Come of Age: A Symposium on Dietrich Bonhoeffer,
London 1967, 22-88.
Bonhoeffer,
D. Ethics, New York 1955.
Bonhoeffer,
D. The Cost of Discipleship, New York 1963.
Bonhoeffer,
D. Letters and Papers from Prison, New York 1972.
Bonhoeffer,
D. Gesammelte Schriften, ed. E.Bethge, 6 vols, München 1958-74.
Brunner,
E. Dogmatics, 3 vols, Philadelphia 1949.
Bühlmann,
W. The Coming of the Third Church, New York 1978.
Bultmann, R. ¡°The Idea of
God and Modern Man,¡± in: R.W.Funk and G.Ebeling, ed., Translating
Theology into the Modern Age, New York 1965.
Bury,
J.B. The Idea of Progress, New York 1932.
Callahan,
D. The Secular City Debate, New York 1966.
Calvin,
J. Institutes of the Christian Religion, tr. F.L.Battles,
Philadelphia 1960.
Chadwick, O. The
Secularization of the European Mind in the Nineteenth Century, The
Gifford Lecture 1973-74, Cambridge 1975.
Cobb,
J.B., Jr. God and the World, Philadelphia 1969.
Cobb,
J.B., Jr. Christ in the Pluralistic Age, Philadelphia 1975.
Cobb, J.B., Jr. and
Griffith, D.R. Process Theology: an Introductory Exposition,
Philadelphia 1976.
Collingwood,
R.G. The Philosophy of History, London 1946.
Cox,
H. The Secular City, New York 1965.
De
Lange, F. Een burger op z'n best: Dietrich Bonhoeffer, Baarn 1986.
Dekker,
G. and Tennekes, J. ¡°What do we mean by secularization?¡± in: D.C.Mulder,
ed., Secularization in Global Perspective, Amsterdam 1981, 9-24.
Dekker,
G. ¡°Secularisatie in de westerse samenleving,¡± in: G.Dekker and K.U.Gäbler,
ed., Secularisatie in theologisch perspectief, Kampen 1990, 31-48.
Dieter,
M. et al, Five Views on Sanctification, Grand Rapids 1987.
Dobbelaere,
K. Secularization: A Multi-Dimensional Concept, Current Sociology:
The Journal of the International Sociological Association, 29:2, Beverly
Hills, Calif. 1981.
Dupré, L. ¡°The
Problem of Divine Transcendence in Secular Theology,¡± in: The Spirit
and Power of Christian Secularity, Notre Dame 1969, 100-122.
Ellul,
J. The Technological Bluff, Grand Rapids 1990.
Feil,
E. The Theology of Dietrich Bonhoeffer, Philadelphia 1985.
Gesenius,
W., Brown, F., Driver, S. and Briggs, C. ¡°Olam,¡± A Hebrew and
English Lexicon of the Old Testament, Oxford 1953, 761-3.
Göhler,
A. Calvins Lehre von der Heiligung, München 1934.
Gollwitzer,
H. Forderung der Freiheit: Aufsätze und Reden zur Politischen Ethik,
München 1964.
Gort, J.D. ¡°Syncretism
and Dialogue: Christian Historical and Earlier Ecumenical
Perspective,¡± in: Idem et al, ed., Dialogue and Syncretism: An
Interdisciplinary Approach, Grand Rapids 1989, 36-51.
Griffith,
L. Barriers to Christian Belief, New York 1961.
Hodge, C. Systematic
Theology, 3 vols, New York 1871-73; reprint. Grand Rapids 1982.
Hoekema,
A.A. Saved by Grace, Grand Rapids 1989.
Hopper,
D.H. Technology, Theology, and the Idea of Progress, Louisville 1991.
Houtepen, A. Theology of
the `Saeculum': A Study of the Concepts of `Saeculum' in the Documents of
Vatican II and of the World Council of Churches 1961-1972, tr. M.Goosen-Mallory,
Kampen n.d.
Hudson,
W. Religion in America: An historical account of the development of
American religious life, second edition, New York 1973.
Jung,
C.G. Modern Man in Search of a Soul, New York 1933.
Kraemer,
H. The Christian Message in a Non-Christian World, Edinburgh 1938.
Kromminga,
J. All One Body We, Grand Rapids 1970.
Küng,
H. Theology for the Third Millennium: An Ecumenical View, tr. Peter
Heinegg, Doubleday 1988.
Leith,
J.H., ed. Creeds of the Churches, Atlanta 1982.
Lewis,
C.T. and Short, C. ¡°Saeculum,¡± A Latin Dictionary, Oxford
1879, 1613f.
Loemker,
L.E. ¡°The Nature of Secularism,¡± in: The Christian Faith and
Secularism, New York 1948, 11-23.
Löwith, K. Meaning
in History: The Theological Implications of the Philosophy of History,
Chicago 1949.
Markus,
R.A. Saeculum: History and Society in the Theology of St. Augustine,
Cambridge 1970.
Martin,
D. A General Theory of Secularization, Oxford 1978.
Marty,
M.E. ¡°Secular Theology as a Search for the Faith,¡± in: The Spirit and
Power of Christian Secularity, Notre Dame 1969, 1-32.
McNeill, J.T. ¡°Historical
Introduction to Secularism,¡± in: The Christian Faith and Secularism,
New York 1948, 24-42.
Meuleman,
G.E. ¡°Het begrip secularisatie,¡± in: G.Dekker and K.U.Gäbler, ed., Secularisatie
in theologisch perspectief, Kampen 1990, 16-30.
Migliore, D.L. Faith
Seeking Understanding: An Introduction to Christian Theology, Grand
Rapids 1991.
Molnar,
T. The Pagan Temptation, Grand Rapids 1987.
Moltmann, J. Theology of
Hope: On the Ground and the Implications of a Christian Eschatology, tr.
J.W.Leitch, New York 1975.
Moltmann,
J. The Church in the Power of the Spirit, New York 1977.
Newbigin,
L. Honest Religion for Secular Man, London 1966.
Nijk,
A.J. Secularisatie: Over het gebruik van een woord, Rotterdam 1968.
Pannenberg,
W. The Idea of God and Human Freedom, Philadelphia 1973.
Pannenberg,
W. Christianity in a Secularized World, London 1988.
Pelikan,
J. The Christian Tradition: A History of the Development of Doctrine,
5 vols, Chicago 1971-1989.
Plantinga, C., Jr. A
Place To Stand: A Study of Ecumenical Creeds and Reformed Confessions,
Grand Rapids 1981.
Presbyterian
Church (U.S.A.) The Constitution: Part I The Book of Confessions, New
York 1983.
Rietveld, B. Saecularisatie
als Probleem der Theologische Ethiek: Inzonderheid in Verband met Gedachten
van Dietrich Bonhoeffer en Friedrich Gogarten, Vrije Univ. diss., 's-Gravenhage
1957.
Robinson,
J.A.T. Honest to God, Philadelphia 1963.
Sasse, H. ¡°Aion,¡±
Theological Dictionary of the New Testament, ed. G.Kittel, tr. G.Bromiley,
Grand Rapids 1964, I: 202-207.
Sasse,
H. ¡°Kosmos,¡± Theological Dictionary of the New Testament,
ed. G.Kittel, tr. G.Bromiley, Grand Rapids 1965, III: 880f.
Schaff,
P. The Creeds of Christendom, with a History and Critical Notes, 6th
edition, 3 vols, New York 1931.
Schuurman,
E. Reflections on the Technological Society, Toronto 1977.
Schuurman, E. Technology
and Future: A Philosophical Challenge, tr. H.D.Morton, Toronto 1980.
Shiner, L. ¡°The Meanings
of Secularization,¡± in: Secularization and the Protestant Prospect,
Philadelphia 1970.
Smith,
R.G. Secular Christianity, London 1966.
Smith,
G.S. The Seeds of Secularization: Calvinism, Culture, and Pluralism
inAmerica 1870-1915, Grand Rapids 1985.
Song, C.S. Third-Eye
Theology: Theology in Formation in Asian Settings, New York 1979.
Tillich,
P. Systematic Theology, Chicago 1963.
Tyrrell,
G. Christianity at the Cross-Roads, London 1909.
Van
Buren, P. The Secular Meaning of the Gospel, New York 1963.
Van der Zwan, R.
¡°Searching for Indian Secularization: An unassuming quest for
secularization in the Indian Christian context since 1947,¡± Exchange
19(1990): 91-151.
Van Egmond, A. De
lijdende God in de Britse theologie van de negentiende eeuw: De bijdrage van
Newman, Maurice, McLeod Campbell en Gore aan de christelijke
theopaschitische traditie, Amsterdam 1986.
Van
Egmond, A. ¡°De gevolgen van het secularisatieproces: Reacties in de
theologie,¡± in: G.Dekker and K.U.Gäbler, ed., Secularisatie in
theologisch perspectief, Kampen 1990, 116-130.
Van
Leeuwen, A.Th. Christianity in World History: The Meeting of the Faiths
of East and West, tr. H.Hoskins, Edinburgh 1964.
Van
Ruler, A.A. ¡°De Kolonie,¡± in: Visie en Vaart, Amsterdam 1947,
128-199.
Veenhof,
J. ¡°Geschiedenis van theologie en spiritualiteit in de gereformeerde
kerken,¡± in: M.E.Brinkman, ed., 100 jaar theologie: aspecten van een
eeuw theologie in de gereformeerde kerken in nederland (1892-1992),
Kampen 1992, 14-95.
Weiland,
J.S. Romeins Schetsboek: Over de metamorfose van het geloven, Baarn
1980.
Wessels,
A. Kerstening en Ontkerstening van Europa, Baarn 1994.
Wolters, A.M. Creation
Regained: Biblical Basis for a Reformational Worldview, Grand Rapids
1985.
Zabriskie,
A. ¡°Secularism and Church Unity,¡± in: The Christian Faith and
Secularism, New York 1948, 243-255.
¡¡
index
of authors
Abercrombie,
C.L. 188
Ahn,
B.M. 274f
Allen,
D. 290
Anderson,
D.N. 32
Augustine 9f, 84, 130, 186
Bae,
J.H. 246f
Baillie,
J. 15-17
Barr,
W.H. 79
Barth,
K. 30-45, 48-227, 231,
282-296
Barth,
M. 287
Bäumler,
C. 212
Bavinck,
H. 1, 224f.
Becker,
C.L. 15f, 17f
Becker,
J.W. 1
Bentley,
J. 58
Berger,
P. 22
Berkhof,
H. 16f, 23, 46f, 139
Berkhof,
L. 249f
Berkouwer,
G.C. 35-37, 42, 50, 67, 79,
150, 153, 185f, 285,
288
Bethge,
E. 26
Bettis,
J.D. 32, 185f
Biggow,
N.J. 79
Blumhardt,
Ch.F. 60
Bonhoeffer,
D. 26-29, 42f, 89, 188-192,
202f, 207, 210, 214f, 231, 284, 296
Boodberg,
P. 245
Brinkman,
M.E. 32, 36f, 58, 284
Brown,
A.J. 249, 251
Brunner,
E. 90f, 99f, 185f, 287
Bühlmann,
W. 1
Bultmann,
R. 15, 28, 53, 90, 152, 215,
287
Bury,
J.B. 17
Busch,
E. 52f, 59, 61, 65f, 88-90, 97, 212
Butler,
G.A. 32, 58
Byun,
S.H. 274, 284
Callahan,
D. 29
Calvin,
J. 38, 42f, 56, 60, 62, 74, 76, 103-105, 111f, 138, 142f, 150,
153-155, 168, 174, 178, 184, 186, 197f, 202f, 223-226, 251
Chadwick,
O. 12f
Chae,
P.G. 241, 243
Chan,
W.T. 238, 244, 247
Chang,
C. 246
Chang,
B.G. 236f, 239
Chang-tsu 238f
Chen,
E.M. 238
Ching,
J. 245, 254
Cho,
J.N. 252f
Cho,
Y.M. 277
Cho,
M.K. 240
Choi,
B.H. 249
Choi,
J.G. 254
Choi,
J.H. 282
Choi,
D.H. 256
Chung,
D. 231f, 239, 248f
Chung,
H.E. 264, 268, 275
Clark,
C.A. 231, 240-243, 256
Cobb,
J.B., Jr. 29f
Collingwood,
R.G. 15
Confucius 244-248
Covell,
R.R. 242
Cox,
H. 15, 26, 29
Creel,
H.G. 246f
Creel,
L. 246
Crow,
F.A.E. 16
Cullberg,
J. 79
Dannemann,
U. 32, 58, 284
De
Bary, W.T. 246
De
Groot, J.M. 244
De
Kruijf, G. 79
De
Lange, F. 28
De
Quervain, A. 42f, 65
Dekker,
G. 2f, 5, 11
Dekker,
A. 47
Den
Dulk, M. 32, 41-45, 51, 74,
174, 182, 197
Dickerman,
D.L. 290
Dieter,
M. 221
Dobbelaere,
K. 2
Dubos,
R. 19
Dunne,
G.H. 254
Dupré,
L. 29
Eliade,
M. 236, 244
Ellul,
J. 18-22
England,
J.C. 271
Feil,
E. 26-28
Ferm,
D.W. 271, 275
Fingarette,
H. 245-247
Fisher,
J.E. 229
Fu,
C.W. 246
Fung,
Y.L. 237, 246
Galbraith,
K. 19
Gifford,
D.L. 237
Gil,
J.K. 249
Godsey,
J. 188
Göhler,
A. 42, 150, 153
Gollwitzer,
H. 32, 58f, 276
Gort,
J.D. 10f
Griffith,
L. 24
Gustafson,
J.M. 79
Haboush,
J. 246
Haitjema,
Th.L. 35f
Ham,
S.H. 235, 275
Han,
S.W. 233
Han,
W.K. 232, 234f, 244, 255, 259, 261, 263f, 268f
Harnack,
A.v. 51, 54
Hegel,
G.W.F. 84
Heidegger,
M. 16, 19
Hepp,
V. 36
Herrmann,
W. 51-54, 79, 103
Hodge,
C. 249f
Hoekema,
A.A. 23, 220f
Hopper,
D.H. 14, 17, 19f, 22
Hordern,
W. 32
Horton,
S.M. 221
Houtepen,
A. 9
Huang,
S.C. 247
Hudson,
W. 5
Hulbert,
H.B. 233f, 260
Hyun,
S.Y. 243, 248
Im,
J.K. 269
Jaspers,
K. 284
Jaspert,
B. 290
Joo,
J.Y. 266, 272, 274
Jung,
C.G. 24f
Jüngel,
E. 50, 67, 72
Kant,
I. 52, 54, 65f, 75, 103, 167,
285
Keum,
J.T. 244-247, 249, 254f
Kierkegaard,
S. 65f, 68, 75, 285, 296
Kim,
C.Y. 247
Kim,
D.H. 228, 235f, 238f, 265
Kim,
E.W. 237, 259, 267, 278
Kim,
J.J. 267f, 283
Kim,
K[yung] J. 232, 235, 237, 250,
284
Kim,
K[yun] J. 282
Kim,
K.S. 275
Kim,
K.T. 235
Kim,
M.Y. 282
Kim,
N.K. 244
Kim,
S.Y. 273f
Kim,
Y.J. 228, 283
Kim,
Y.O. 275
Kimara,
E. 246
Kirsch,
H. 79
Klappert,
B. 79
Klemm,
D.E. 290
Klooster,
F.H. 135
Knight,
A.S., Jr. 79
Kohlbrugge,
H.F. 42, 76, 152, 197, 210, 226
Kolfhaus,
W. 35
Kraemer,
H. 3f
Kreck,
W. 77
Kromminga,
J. 47
Küng,
H. 6, 147, 290
Kutter,
H. 60f, 103
Kuyper,
A. 35
Kwak,
N.S. 235
Lagerwey,
J. 237
Lao-tzu 237f
Lee,
B.D. 234, 236
Lee,
H.K. 245
Lee,
J.S. 229, 270-272
Lee,
K.B. 240, 242-244, 246f, 263, 270
Lee,
K[ang] S. 239, 245
Lee,
K[eun] S. 265, 267f
Lee,
M.Y. 228f, 251, 254, 258, 260-268
Lee,
N.W. 237-239
Lee,
S.K. 212, 282
Leith,
J.H. 14, 258, 276
Link,
W. 79
Loemker,
L.E. 12
Lombard,
J.C. 33-35, 37, 44f, 51, 182
Löwith,
K. 16
Luther,
M. 42, 56, 60, 62, 76, 112, 147, 152
Maeng,
Y.G. 79, 282
Markus,
R.A. 9
Marquardt,
F.-W. 32, 57f, 284
Martin,
D. 13
Marty,
M.E. 11
Maspero,
H. 238
Matheny,
P.D. 80
McKim,
D. 50
McNeill,
J.T. 13
McQuilkin,
J.R. 221
Melanchthon,
P. 138
Menchius 244f
Meuleman,
G.E. 6
Midgley,
L.C. 79
Migliore,
D.L. 23, 47
Min,
K.B. 242, 248-250, 253, 255,
259-270, 274, 277f, 280
Miskotte,
K.H. 41
Molnar,
T. 6
Moltmann,
J. 26, 67, 143, 271f
Montsma,
J.A. 77, 79
Moon,
S.H. 236f
Mott,
J. 56f, 187, 229, 294
Mouw,
R.J. 293f
Na,
Y.W. 273-275
Needham,
J. 238
Newbigin,
L. 10, 12, 15, 229
Niebuhr,
R. 102, 257
Nietzsche,
F. 66, 125
Nijk,
A.J. 3
Oden,
T.C. 79
Oh,
Y.T. 260
Oosterom,
L. 1
Otterness,
O.G. 32, 37-41, 44f, 51, 156,
182, 223
Otto,
R. 118
Overbeck,
F. 65f, 215, 296
Paik,
N.J. 231, 248, 251, 255f,259f, 262, 278-280
Palmer,
R.W. 79
Palmer,
S.J. 228f, 235, 255-258, 263
Pangritz,
A. 188
Pannenberg,
W. 14, 18, 22, 26, 29
Park,
A.R. 231, 277
Park,
B.B. 254f, 261
Park,
H.N. 249f, 267, 284f, 291f
Park,
P.N. 282f, 288
Park,
S.K. 282
Park,
Y.S. 231
Parsons,
M. 79
Pelikan,
J. 167
Percy,
B.J. 246
Peschke,
K. 79
Plantinga,
C., Jr. 184
Plato 65f, 285
Puchinger,
G. 47
Rae,
S.H. 79
Ragaz,
L. 57, 60, 103
Rhodes,
H.A. 228, 251, 257f
Rietveld,
B. 7
Robinson,
J.A.T. 25
Rule,
P. 254
Rumscheidt,
W. 32, 58, 284
Ryou,
H.R. 228
Ryu,
T.S. 231, 236f, 248-250, 256, 258, 260, 272-274, 277-279, 284
Sasse,
H. 8
Schaff,
P. 257f
Schepers,
M.B. 212
Schindler,
H. 66
Schleiermacher,
F. 52-55, 59, 71f, 90, 103, 292
Schoch,
M. 32
Schroeder,
E. 80
Schuurman,
E. 20f
Schwartz,
B.I. 245, 247
Shih,
J. 238
Shiner,
L. 2
Smith,
G.S. 12f
Smith,
R.G. 50f, 89, 108
Son,
B.H. 277, 280
Song,
C.K. 267
Song,
C.S. 10
Song,
S.K. 241
Stob,
H. 79
Suh,
C.W. 154
Suh,
K.S. 260
Suh,
N.D. 273-275
Tennekes,
J. 3, 11
Ter
Schegget, G.H. 79
Thomas
à Kempis 167
Thomas,
J.M.L. 79
Thurneysen,
E. 32, 58
Tiefel,
H.O. 79
Tillich,
P. 25
Top,
M.J. 61
Torrance,
T.F. 50f, 53, 133, 288
Tribble,
H.W. 31-33, 44f, 51
Tu,
W.M. 244-246
Tyrrell,
G. 17
Un,
J.K. 212, 282
Underwood,
H.G. 228f, 231-237, 240f, 265
Underwood,
L.H. 257
Van
Buren, P. 25
Van
der Kooi, C. 51
Van
der Zwan, R. 5, 11
Van
Dijk, J. 79
Van
Egmond, A. 3, 6, 29, 202
Van
Leeuwen, A.Th. 4f
Van
Ruler, A.A. 258
Van
Til, C. 50, 285
Veenhof,
J. 6
Vink,
R. 1
Von
Balthasar, H.U. 139
Von
Weizsäcker, C.F. 4f
Walker,
J.S. 65
Walvoord,
J.F. 221
Weber,
M. 254
Weber,
O. 139, 212
Weiland,
J.S. 7
Welker,
M. 80
Wendebourg,
E.-W. 212
Wesley,
J. 38, 167, 221
Wessels,
A. 5f
Williams,
J.R. 79
Willis,
R.E. 79
Witvliet,
J.T. 188
Wolters,
A.M. 23
Yu,
I.H. 247
Yu,
C.R. 244
Yu,
C.S. 241, 243
Yun,
S.B. 231, 235, 237, 243, 267, 274, 283f
Zabriskie,
A. 14
Zillessen, H. 32
¡¡
samenvatting
SECULARISATIE
EN HEILIGING: Een studie naar Karl Barths heiligingsleer en haar
contextuele toepassing op de Koreaanse kerk
Deze
studie is een theologische poging om het probleem van de moderne
secularisatie te behandelen, in het bijzonder de secularisatie van de
Koreaanse kerk. Secularisatie als beweging van God af naar de wereld toe
is een permanent probleem, maar haar moderne verschijningsvorm is zeer
systema¡©tisch en dominant. De westerse kerken worden snel kleiner en
verliezen hun positie als centrum van het christendom, terwijl niet-westerse
kerken ook geconfronteerd worden met het probleem van secularisatie.
Secularisatie is een wereldwijd probleem, daar de geseculariseerde moderne
cultuur van het Westen de wereld beheerst door kolonisatie,
verwestelijking en modernisering. De moderne secularisatie, met politieke,
filosofische en techno¡©logische aspecten, vormt vandaag de dag de
grootste bedrei¡©ging voor de uitbreiding van de christelijke gemeen¡©schap
in de wereld. Tevens heeft de opkomst van secu¡©larisatie-theo¡©lo¡©gieën,
die de secularisatie van het chris¡©tendom als zijn hoogste doel voorstaan,
de christelijke ge¡©meenschap in verwar¡©ring gebracht en verzwakt.
De krachtige beweging van de
secularisatie wordt evenwel het hoofd geboden door de nog krachtiger
tegenbeweging van God, dat wil zeggen: door de heiliging die tot stand
gebracht is door Jezus Christus en toegepast wordt door de Heilige Geest.
Heiliging als een bewe¡©ging van de wereld terug naar God is de goddelijke
remedie tegen de menselijke rebellie der secularisatie. Daarom kan de
seculari¡©satie overwonnen worden door het evangelie van de heiliging in
Jezus Christus. Het evangelie van de recht¡©vaardi¡©ging werd benadrukt
door de Refor¡©matie; nu is het de tijd om de heili¡©ging te benadrukken
om de moderne secularisa¡©tie te boven te komen. Maar moderne theolo¡©gen
hebben niet veel met dit leer¡©stuk gedaan en waren er zelfs toe geneigd
het ethische aspect van de theologie af te zwak¡©ken. Een van de weinige
uitzonderingen is Karl Barth, die een nadrukkelijk belang hechtte aan de
leer van de heili¡©ging en tevens dogmatiek met ethiek iden¡©tificeerde
terwille van het herstel van een gehoorzame theologie. Daar komt nog bij
dat hij een van de weinige theologen is die het probleem van de westerse
secularisatie met grote ernst behan¡©deld heeft. Trib¡©ble (1938), Lombard
(1957), Otterness (1969) en Den Dulk (1987) bestudeerden Barths leer van
de heiliging uitvoerig, en hun ontdekkingen hebben wezenlijk bijgedragen
aan mijn studie. Maar zij hebben één zwak punt gemeenschappe¡©lijk,
en wel als het er om gaat Barth in zijn eigen context te ver¡©staan, en
daarom poogt deze studie Barths leer van de heili¡©ging opnieuw te
verhelderen door een contextuele benadering die haar ver¡©staat in haar
historische en theologische context, en haar toe te passen in
overeenkomstige contexten.
Karl Barth is een zeer controversiëel
theoloog, door velen zeer hoog geprezen, maar ook zwaar bekritiseerd door
anderen. Deze tragische onenigheid heeft geresulteerd in verdeeldheid van
theologen en kerken over de hele wereld. Daarom zou een juist verstaan van
zijn theologie kunnen bij¡©dragen aan het helen van die verdeeldheid. De
misverstan¡©den ontstonden waar men zijn tekst en zijn context uit elkaar
haalde en waar men geen acht sloeg op zijn historische ontwik¡©keling en
de veran¡©deringen die hij doormaakte. Daarom wordt hier het lange proces
van zijn histo¡©rische ontwikke¡©ling ge¡©volgd door middel van een
analyse van zeven geselecteerde werken die representatief zijn voor de
fasen in de ontwikke¡©ling van Barths heiligingsleer in zijn vroege
periode (1909-1930), en tevens van de politieke gesc¡©hrif¡©ten die hij
schreef in de strijd tegen het nazisme en in de na-oorlog¡©se situatie
(1933-1952):
(1)
Moderne Theologie und Reichsgottesarbeit (1909) weerspie¡©gelt
Barths oorspronkelijke opvatting van de heiliging vóór zijn
theo¡©logische omkeer. Als gevolg van zijn liberale scholing in het
zogenaamde ¡°ethische Christendom¡± werd de jonge Barth een moralist,
maar zijn opvatting van de heiliging was subjec¡©tivistisch en
individualistisch onder invloed van schleierma¡©cheriaans liberalisme en
piëtisme.
(2)
Jesus Christus und die soziale Bewegung (1911) toont een radicale
verandering in zijn opvatting van de heiliging. Zijn ervaringen met het
gemeentepredikantschap maakten hem kritisch ten opzichte van de liberale
visie, en bevorderden een socia¡©listische visie op heiliging ten behoeve
van de vooruit¡©gang van de menselijke samenleving.
(3)
Der Römerbrief I (1919) staat voor zijn fundamentele afscheid
van zowel liberalisme als socialisme in zijn opvat¡©ting over de heiliging.
Daar het begrip sola gratia zijn nieuwe theologie overheerste,
benadrukte Barth ¡°de éne heili¡©ging¡± welke eens voor altijd in
Jezus Christus volbracht was. God verlangt ¡°de overgave van het hele
leven¡± en derhalve ¡°de heiliging van het hele leven.¡±
(4)
Der Römerbrief II (1922) introduceerde de ¡°dialectische¡±
methode en herformuleerde zijn visie op de heiliging in het nieuwe
dialectische paradigma van tijd en eeuwigheid. Omdat onze ware identiteit
behoort tot het goddelijke rijk der eeuwigheid is heiliging ¡°onzichtbaar
en niet-historisch.¡± Barth uitte hierin tevens scherpe kritiek op de
humanistische religie, omdat de genade van God een absolute KRISIS schept
voor reli¡©gie, religieuze cultuur en religieuze vroomheid met betrekking
tot zelfheiliging, die zich verzetten tegen de genade van God alleen.
(5)
Rechtfertigung und Heiligung (1927) stelt heiliging tegen¡©over
rechtvaardiging. Barth bracht een belangrijke verandering in zijn positie
aan door te stellen dat ¡°rechtvaardiging de eeuwi¡©ge en goddelijke kant,
maar heiliging de temporele kant van de éne onbegrijpelijke daad
van de genade is.¡± Heiliging is nu dus een volledig zichtbare en
temporele zaak met individuele verschillen in de ¡°trappen en graad¡±
van spirituele rijpheid.
(6)
Ethik (1928/29) bespreekt heiliging als haar fundamentele leerstuk,
omdat het het ¡°verbindingspunt¡± is waar dogmatiek in ethiek overgaat.
Het Woord van God is in de grond van de zaak een morele waarheid en
derhalve ¡°het heiligende Woord.¡± In deze fase is Barths overgang naar
de concentratie op het Woord van God en Jezus Christus duidelijk.
(7)
Der heilige Geist und das christliche Leben (1930) wees er op dat
iemands visie op de Heilige Geest op beslissen¡©de wijze afhangt van
iemands visie op heiliging, en vice versa. Tegen¡©over de
katholieke en liberale leer die door immanen¡©tisme worden gekenmerkt
betoogde Barth nadrukkelijk dat de Heilige Geest voort¡©durend gegeven
wordt voor een voortdurende heili¡©ging. Derhalve is het aan het licht
treden van iemands heili¡©ging het bewijs voor de echtheid van zijn
rechtvaardiging.
(8)
Zijn politieke geschriften uit de tijd van de strijd tegen het nazisme en
de na-oorlogse situatie van de Oost-West con¡©frontatie (1933-1952) geven
een diepgaand inzicht in politieke heiliging als politieke implicatie van
zijn theologie. Deze politieke
heiliging kent twee sleutelbegrippen: nieuwe ge¡©hoorzaamheid (politiek
verzet) en politieke vrijheid. In dit stadium ont¡©wikkelde Barth het
theologische begrip van de ¡°heiliging van de wereld¡± als missie van de
kerk, inclusief politieke heili¡©ging omwille van het Koninkrijk van God.
In feite onderging zijn leer van de heiliging ingrijpende veran¡©deringen,
aanpas¡©singen en zelfs omkeringen ten opzichte van zijn vroege theo¡©logie,
waarbij Barth gelei¡©delijk zijn veelom¡©vattende verstaan van de
heiliging ontwik¡©kelde.
In de dertiger jaren realiseerde Barth
zich zijn ¡°valse start,¡± namelijk dat hij teveel afhankelijk geweest
was van de filosofie van het existentialisme, en verdiepte hij zijn
theologie door zich te concentreren op het Woord van God en Jezus Chris¡©tus.
Zijn nieuwe dogmatiek, de Kirchliche Dogma¡©tik, geeft daarom zijn
theologie goed weer. Omdat dit magnum opus ont¡©stond vanuit een
serieus bewustzijn van de kritische nood¡©zaak om zijn eigen dogmatiek te
zuiveren en te heiligen in de confrontatie met een natuurlijke theologie
die pro-nazi was, is het begrip heiliging in zijn ver¡©scheidene aspecten
in heel het werk overheersend:
(1)
In de Prolegomena [I/1 ¡×1-2, 7;I/2 ¡×22-24] verklaarde Barth dat
dogmatiek gericht is op heiliging, en dat dogmatiek zelf tevens object van
heiliging is. Dogmatiek wordt geheiligd door haar christologische oriëntatie
en overgave aan de lei¡©ding van de Heilige Geest en de absolute
autoriteit van de Bijbel. Geheiligde dogmatiek zal dan in staat zijn ook
de verkondiging van de kerk te heiligen.
(2)
In het leerstuk van de Triniteit [I/1 ¡×12;I/2 ¡×16-18] schreef Barth de
heiliging voornamelijk toe aan het werk van de Heilige Geest, omdat de
Heilige Geest de functie heeft de twee zijden van de verzoening met elkaar
te verbinden. De Heilige Geest schept voor de mens vrijheid om God te
gehoorza¡©men, hetgeen de noodzakelijke voorwaarde is voor heiliging, en
heiligt tevens de menselijke religie en religieuze vroomheid in Jezus
Christus, daar deze anders gemakkelijk misleiden tot zelf¡©heiliging.
Bovendien heiligt de Heilige Geest het leven van de kinderen Gods door
liefde in hun hart uit te gieten.
(3)
In de Godsleer [II/1 ¡×29-30] fundeerde Barth de heiliging op de
heiligheid van God, want Zijn heiligheid verbreekt en vernie¡©tigt geheel
onze onheiligheid wanneer Hij onze heiliging eist. Echter, wat hij eist
zijn niet onze eigen pogingen tot zelfheiliging maar dat wij
verbondspartners zijn en ons nede¡©rig onderwerpen aan Zijn genadige heili¡©ging,
want de heilige God is tevens genadig.
(4)
In zijn algemene ethiek [II/1 ¡×36-39] vatte Barth de eis van God op als
het middel van de heiliging, want een mens wordt geheiligd wanneer Zijn
eis herhaaldelijk gehoord en persoonlijk en vreugdevol gehoorzaamd wordt
in de participa¡©tio Christi. De goddelijke eis heeft de
teleologische macht om alle mensen te verenigen in de altoos wijder
wordende kring in de richting van het telos van Zijn Koninkrijk.
(5)
In de leer aangaande de mens [III/2 ¡×45] fundeerde Barth zijn
antropologie in de christologie en identificeerde hij au¡©thentieke
menselijkheid met de medemenselijkheid van Christus, de ware mens. Hij
vond innerlijke verwantschap tussen de ge¡©schapen menselijkheid en de
bepaling van de mens als de ver¡©bonds¡©partner van God, hetgeen onze
bestemming en heiliging is, en dit vormt een onmisbaar kader voor zijn
opvatting van de heiliging.
(6)
In de bijzondere ethiek [III/4 ¡×52-55] behandelt Barth het subjectieve
aspect van de heiliging. Omdat God de hele mens opeist, heiligt zijn eis
het gehele kader waarin de mens staat, tijd en ruimte, sex en familie,
staat en wereld inbe¡©grepen. Omdat het het teleologische goddelijke doel
is om alle volkeren der aarde te herenigen in het éne volk van God
is het van groot belang voor de vervulling van het kos¡©mische bondge¡©nootschap
dat men zich op de juiste wijze tot zijn eigen volk en de gehele mensheid
verhoudt. Over het geheel genomen heeft Barth een op de heiliging georiënteer¡©de
dogmatiek ont¡©wikkeld omdat hij er van overtuigd was dat een theoretische,
filosofi¡©sche of leerstellige dogmatiek ipso facto geen beteke¡©nis
heeft. In overeenstemming daarmee heeft hij op con¡©sistente wijze het
subjectieve aspect van de heiliging bena¡©drukt, hoewel de uiteindelijke
werkelijkheid van onze heili¡©ging objectief en transcendentaal is. En de
holistische en teleolo¡©gische ori¡©ntatie van onze heiliging beheerst het
gehele ontwerp van de goddelijke doelstelling, want God heeft ons voor dat
doel en die richting verkozen, bepaald, gescha¡©pen, gerecht¡©vaardigd en
geheiligd.
Barths veelomvattende en definitieve
leer van de heili¡©ging staat in IV/2 ¡×66, maar een juist begrip hiervan
verlangt dat men rekening houdt met de wijdere context van de leer der
verzoening die handelt over haar drie onafscheidelijke aspec¡©ten, dat wil
zeggen rechtvaardiging, heiliging en roeping [IV/1-3]. Een analyse van
zijn verzoeningsleer laat zien dat zijn nadruk op de teleologie in de
richting van het Koninkrijk van God ligt, en dat de verbondsgeschiedenis
van uitverkiezing naar het telos in Jezus Christus het theologisch
kader voor zijn christologische verzoeningsleer is. Zijn teleologisch
perspectief dat onze heiliging niet het doel, maar een middel tot het doel
is, is dus een zeer cruciaal element in zijn visie. En God verlangt onze
gehele heiliging opdat wij trouw verbondspartner zijn om te getuigen van
Jezus Christus om wille van Zijn Koninkrijk. Bovenal is zijn consistente
nadruk op de heiliging die Christus voor ons bereikt heeft het waar¡©merk
van zijn concept [¡×64]. In de uitverkiezing was onze heiliging door God
voorbestemd, en de incarnatie van Christus, zijn menselijk leven als de ko¡©nink¡©lijke
mens, en zijn verho¡©ging voltooiden de eeuwige voor¡©bestemming met het
oog op de verheffing en heiliging van de mensheid door onze vereniging met
Christus en deelname aan zijn authen¡©tieke menselijkheid. Aldus is Jezus
Christus de Mitte van onze heiliging en is er geen heiliging buiten
hem om. Zonde met betrekking tot de heiliging is derhalve luiheid, die
weigert wakker gemaakt te worden en deel te nemen aan de beweging van
verheffing en heiliging [¡×65].
In tegenstelling tot de traditionele
opvatting die onte¡©genzeggelijk moralistisch, éénzijdig en
individua¡©listisch is, is Barths leer van de heiliging onderscheidend
verbond-ge¡©richt, veelomvattend en teleologisch. Hij vond in de Schrift
de teleologische cyclus, die bestaat uit drie stap¡©pen: (1) God heiligt
Zijn Zoon voor de missie van het verlos¡©sen der wereld, (2) Jezus
Christus heiligt Zijn verbonds¡©gemeenschap door Zijn vernederende dood
aan het kruis en Zijn verhoging in de opstanding, (3) Zijn
verbondsgemeenschap wordt dienstbaar aan de heiliging van de wereld, opdat
de wereld God verhoge en Zijn naam heilige. Deze ontdekking van de heilige
cyclus helpt ons onze juiste functie in het gehele plan van de
heilsgeschiede¡©nis te begrijpen. Barth begreep dat het uitslui¡©tend
plurale gebruik van ¡°de heiligen¡± in het Nieuwe Testament bedoeld is
om het gemeenschapskarakter van onze gewijde hei¡©ligheid aan te duiden.
Onze heiliging was voorbestemd in de verbonds¡©gemeen¡©schap, werd bereikt
door haar Vertegenwoordiger en aangewend in de gemeenschap ten behoeve van
de uitbreiding van de ge¡©meen¡©schap, en Jezus Christus is de Mitte
van de gehele ver¡©bondsge¡©schiede¡©nis en de christelijke gemeenschap.
De heili¡©ging van Christus is onze objectieve heiliging en wordt door de
Heilige Geest aangewend voor onze subjectieve heili¡©ging door de waar¡©heid
van onze in Jezus Christus geheiligde werke¡©lijk¡©heid te openbaren. Zijn
leiding verstoort onweer¡©staanbaar ons bestaan, beperkt op overweldigende
wijze ons bestaan als zondaars ten gunste van de groei van ons zijn als
heiligen, en geeft ons vrijheid om ons op te heffen tot de Heer met het
oog op de partici¡©patio Chris¡©ti. Maar onze persoonlijke
heiliging verliest los van de verbondsgemeen¡©schap haar betekenis, omdat
zij gegeven is ten behoeve van de heiliging van de wereld. Daar zij
gericht is op de univer¡©sele uitbreiding van de ver¡©bondsgemeenschap, is
heili¡©ging onlosma¡©kelijk met missie ver¡©bonden. Wij zijn geroepen om
getuige van Jezus Christus te zijn als Zijn Mitheiligen.
Subjectieve heiliging vindt op vier
manieren plaats. In de eerste plaats wordt zij geïnitieerd door de
effectieve roep van de Heilige Geest om Jezus persoonlijk te volgen, in
plaats van een of ander idee, een voorbeeld of zelfs een christolo¡©gisch
systeem te volgen. Jezus volgen vereist onvoorwaardelij¡©ke, eenvoudige en
letterlijke gehoorzaamheid. Bovendien is dit een opdracht om Jezus
exclusief te volgen, en daarom moet men met zichzelf (zelfverloochening)
en met de wereldse machten breken. Ten tweede wekt de roep de spiritueel
doden op om zich volledig te bekeren, hetgeen wedergeboorte en ver¡©nieuwing
meebrengt. Deze bekering betreft de gehele mens en initieert de Ausei¡©nan¡©dersetzung
tussen de oude mens en de nieuwe mens, die uitloopt op het afsterven van
de oude mens en de opwek¡©king van de nieuwe mens. Ten derde: deze in¡©nerlijke
beweging van heili¡©ging draagt vrucht in het uiter¡©lijke aspect van de
goede werken die God loven en geloofd worden door God. Omdat alleen het
werk van God eigenlijk en oorspronkelijk goed is zullen onze werken alleen
dàn goed zijn als wij deel hebben aan het werk van God, dat is: de
ver¡©zoening van de wereld. Goede werken en getuigen zijn dus
onafscheidelijk. Omdat goede werken sola fide gedaan kunnen worden
maakt elke claim op het werk als eigen verdienste per se van dat
werk een slecht werk. Ook individuele werken zullen goed zijn als zij geïnte¡©greerd
zijn in het universele getuigenis van Jezus Christus, de Mitte van
de verbondsge¡©schiedenis. In de vierde plaats is het kruis¡©dragen een
onmisbare vorm van heiliging, omdat het deelname betekent aan de heiliging
van Christus, die niet mogelijk was zonder het kruis. Het dragen van het
kruis is een onmis¡©baar en effectief middel voor onze heiliging omdat het
ons nederig houdt, ons bestraffing doet aanvaarden, ons tuch¡©tigt in ge¡©hoorzaamheid
en liefde en ons de gelegenheid schenkt om onze heiliging te verifiëren
en te zuiveren.
De uitwerking van de heiliging op de
christelijke gemeen¡©schap en haar individuele leden wordt besproken in ¡×67
en ¡×68. De heiliging van de kerk resulteert in de kwalitatieve en
kwantitatieve groei van de christelijke gemeenschap, want groei is het
ingebouwde geheim van het goddelijke bouwwerk. Wan¡©neer een bepaalde
gemeenschap ongehoorzaam en geseculari¡©seerd is door zich te conformeren
aan de wereld houdt die kerk op te groeien en begint kleiner te worden.
Secularisatie treedt op wanneer de kerk poogt de kloof met de wereld te
overbruggen en het christelijke in het seculiere te vertalen, of omgekeerd,
en tevens wanneer de kerk zelfverheerlijking nastreeft in de vorm van
wereldlijke macht. Een andere oorzaak van secularisatie is de
ongeregeldheid van de christelijke gemeenschap, omdat dit ongehoorzaamheid
is aan de heiligende werking van de Heilige Geest die aan de kerk orde
geeft. Barth betoogt echter dat de secularisatie van de kerk slechts tijde¡©lijk
is omdat de kerk het lichaam van Christus is en de totus Christus
onverwoest¡©baar is. Na een tijdelijke teruggang zal zij haar ¡°voortgaande
proces van groei¡± hervatten, daar de Heilige Geest de christe¡©lijke
gemeen¡©schap voortdurend heiligt. Het individuele gevolg van de heiliging
is dat iemand werke¡©lijk God en zijn naasten gaat liefhebben--¡°de
overwinning van agape op eros.¡± De geheiligde liefde is de liefde die
getuigt van de verzoening van de wereld en deze wordt in het
gemeenschapsleven gegeven. De uitwerking van de heiliging op de
gemeenschap en die op het individu zijn dus verbonden in het telos
van de heiliging.
Is Barths leer van de heiliging te
verenigen met die van de evangelische kerken? Indien we haar vergelijken
met de Five Views on Sanctification, die vandaag de dag zeer
populai¡©re visies zijn, luidt het antwoord bevestigend. Zijn leer is
chris¡©tologisch, want het beginsel van objectieve heiliging is unio
cum Christo en participatio Christi is het beginsel van
subjectieve heiliging. Barth hervond de bijbelse waarheid van de heiliging
van Christus en fundeerde zijn leer van de heili¡©ging op dit
christologisch fundament. Bovendien verstond hij de heiliging in de
context van de gehele verbondsgeschie¡©denis van de uitverkiezing naar het
telos--de verzoening van de wereld voor het Koninkrijk van God. Zo
verbond Barth alle elementen van de heiliging met dit telos en dus
met christe¡©lijke missie en het afleggen van getuigenis.
Als het doel van deze studie mede is
de secularisatie van de Koreaanse kerk te behandelen, wat is dan de
situatie van de Kore¡©aan¡©se kerk? Zij is wonderbaarlijk gegroeid sinds
een eeuw geleden het christendom [protestantis¡©me] geïntrodu¡©ceerd
werd, maar wordt nu geconfronteerd met het probleem van secularisa¡©tie.
De Koreaanse kerk was in het begin op het terrein van de politiek een aan
God gehoorza¡©me kerk, maar heeft sinds 1901 voort-durend gefaald in de
vervul¡©ling van haar politieke taak. De Koreaanse kerk werd politiek
geseculari¡©seerd wanneer zij bang was voor en gecom¡©pro¡©mitteerd werd
door de politieke machten, zoals imperialisme, shintoisme, commu¡©nisme,
christe¡©lijk gouvernement en militaire dictatuur. Als gevolg daarvan
verliest zij nu de theologia crucis en neigt zij tot een streven
naar wereldse welvaart en zegening ter wille van zichzelf en van
collectief egoïsme. Haar morele secularisatie werd veroorzaakt door
de introductie van en de tolerantie ten opzichte van enige populaire tijd¡©geesten,
zoals materialisme, kwantiteitsgerichtheid, separa¡©tisme en liberti¡©nisme.
De éne bron van de secularisatie is de gesecula¡©riseerde cultuur
van het Westen, maar de andere bron is de Koreaanse cultuur die
overheersend religieus is. Een analyse van de traditionele religies [Hananim-verering,
shama¡©nisme, taoïsme, boeddhisme en confucianisme] laat duidelijk
zien dat zij een belangrijke invloed hebben gehad op de Koreaanse kerk en
haar verstaan van de heiliging. Als gevolg daarvan leert de Kore¡©aanse
kerk disciplinaire, fatalistische of mys¡©tieke heili¡©ging, maar géén
daarvan is authentiek chris¡©telijk en bijbels.
In deze kritieke tijden van
secularisatie heeft de Kore¡©aanse kerk een veelomvattende, bijbelse en
praktische leer van de heiliging nodig die het probleem van de
secularisatie aan kan, en Karl Barth biedt zo'n leer. Maar de Koreaanse
kerk heeft Barth ernstig misverstaan, en een meerderheid ervan beschouwt
hem nog steeds als liberaal en zelfs ketters. Dit misverstaan werd
veroorzaakt voor de verkeerde interpretatie van sommige Koreaanse
liberalen die Barth identificeerden als een voorstander van de liberale
theologie, religieus syncre¡©tisme en radicale theologieën. Een
andere oorzaak is het voortijdig oordeel van de conservatieven die zijn
theologie in de jaren '30 als een vorm van liberalisme veroordeelden op
grond van zijn dialektische werken. Alhoewel Barth zijn ¡°valse start¡±
erkende en zijn positie met betrekking tot het existen¡©tialisme sinds de
jaren '30 wijzigde, hebben zij hun kritiek als geldig gehandhaafd
gedurende de laatste halve eeuw. Nu is het tijd om ter wille van de
Koreaanse kerk Barth opnieuw te overwegen op grond van zijn Kirchliche
Dogmatik. Met name zijn leer van de heiliging zal de Koreaanse kerk
goed doen in haar strijd met theologische, politieke en morele secularisa¡©tie:
(1)
De krachtige kritiek van Barth op de humanistische, psy¡©chologische,
subjectivistische, piëtistische en religieuze ideeën van
zelfheiliging zal de Koreaanse kerk met succes bijstaan in haar strijd
tegen de radicale liberale theologie¡©n zoals secularisatie-theologie,
inculturatie- theologie, Min¡©jung theologie, procestheologie en post-moderne
theologie, en hun humanistische visie op heiliging.
(2)
Barths holistische begrip van ¡°de heiliging van het ge¡©heel¡± zal de
kerk helpen om het private christendom te boven te komen dat gesterkt werd
door de invloed van de traditionele religies die iemands religieuze geloof
als een kwestie van de geest beschouwden en zijn sociale leven van zijn
religieuze leven onderscheidden.
(3)
Barths veelomvattende leer van de heiliging die alle aspecten van de
heiliging die in de Schrift gevonden worden omvat, zal de kerk helpen om
de gepolariseerde en eenzijdige visies van de Koreaanse kerken te
verenigen binnen het bijbel¡©se onderricht omtrent de heiliging.
(4)
De solide politieke theologie van Barth die een evenwicht bewaart tussen
nieuwe gehoorzaamheid en politieke vrijheid zal haar in haar politie¡©ke
heiliging helpen om met succes het hoofd te bieden aan de politieke uitda¡©gingen
zoals hereniging en natio¡©nalisme.
(5)
De sterk ethische dogmatiek van Barth zal haar bijstaan om haar morele
secularisatie te boven te komen en het ethische aspect van de Koreaanse
theologie te versterken.
(6)
Barths teleologische perspectief op de heiliging zal de kerk helpen om
haar individualistische en zelfs egoïstische ver¡©staan van de
heiliging te corrigeren, en zijn missie-geori¡©ënteerde verstaan zal
helpen om heiliging en missie correct en effectief met elkaar te verbinden.
(7)
De grote nadruk die Barth legt op het dragen van het kruis als een
onmisbaar element van de heiliging zal de kerk helpen om de theologia
crucis te hervinden en haar neiging tot secularisatie te beheersen.
Het belangrijkste goed zal evenwel zijn christologische ver¡©staan van de heiliging zijn: objectieve heiliging in de unio cum Christo en subjectieve heiliging in de participatio Christi. Dit is wat de Koreaanse kerk vooral nodig heeft te leren, want zij heeft de christelijke opvatting van de heili¡©ging niet duidelijk onderscheiden van het humanistische of religieuze begrip heiliging. En dit beginsel van solus Chris¡©tus zal het reformatorisch beginsel van sola fide en sola gratia in de leer van de heiliging herstellen. Of het nu de Koreaanse kerk is of een andere, door de geseculariseerde leer van de heiliging te zuiveren en te heiligen in Jezus Christus kan zij haar secularisatie te boven te komen en haar vermogen tot dienstbaarheid aan het Koninkrijk van God in het derde millennium vergroten.